Vorst tekende bloemen op mijn zolderraam.
De kunst in het ontwerp is ongeëvenaard en zal door de opkomende zon, helaas, niet lang kunnen worden bewaard.
Blog over mijn dagelijkse belevenissen gevat in een verhaal, of gedicht
De kunst in het ontwerp is ongeëvenaard en zal door de opkomende zon, helaas, niet lang kunnen worden bewaard.
Afscheid
Bij het afscheid van het voorbije jaar
denk ik na over hoe het is geweest.
Soms was er verdriet, maar vaak het leven een feest.
De wijzers van de klok tikten de seconden weg
en de tijd die was ontstaan
ging voorbij eer ik wist van het bestaan.
De winter wil ik snel vergeten
door herinneringen in het verleden aan verdriet en pijn,
maar de wijzers van de klok vermaalden de uren en de dagen,
langere lichtdagen gaven het juiste medicijn.
Ik stapte op mijn fiets,
de wind gaf mij vleugels en de zon energie.
Weerstand deerde mij niets, helemaal niets.
Na een wandeling op het strand
heb ik de zon zien ondergaan
en de maan zien verschijnen.
Een moment van zingeving aan mijn bestaan.
Maar de klok tikte onversaagd
en was naar het einde van de zomer gegaan.
De bladeren aan de bomen
verkleurden van rood tot bruin
en werden door wind en regen verjaagd.
De klok draaide zijn wijzers en tikte de seizoenen voorbij.
De cirkels doorheen de tijd,
Jaargetijde na jaargetijde,
maken dat in het nieuwe jaar de tijd opnieuw verschijnt
in uren en in dagen onderweg naar een toekomst later.
Ik wens aan iedereen een fijne jaarwisseling en een goed
en gezond Nieuwjaar.
Kerstmis, vrede, licht
Het is een sombere, gure en een natte dag, de twee dagen
voor de kerst dat ik dit schrijf. Van de winterplaatsjes met volop sneeuw op de
wegen en daken is niets te bekennen. Toch heb ik sneeuw in mijn vensterbank gecreëerd
met daarop lampjes en de oude Kerststal van mijn Oma en Opa versierd met
sneeuw. En ook daarin natuurlijk lampjes. Kerst het feest van het licht. In de
pre-christelijke periode werd dit al gevierd op het moment dat de kortste dag voorbij
is en de ‘Zonnewende’ werd genoemd. Heel langzaam worden de dagen nu langer. Deze
dagen van het vieren van het licht en de geboorte van het Jezuskind kunnen een
reflectie zijn op onszelf. Het licht vinden in onszelf en het licht vinden in
die ander. Op 25 december 2018 schreef ik dit gedicht. Er is niet zoveel
veranderd de afgelopen zes jaren en nog steeds van toepassing. Het regime van
Assad is nu voorbij, echter de taalcursisten die ik spreek zijn aan de ene kant
blij, zij blijven hoop houden op terugkeer naar hun land, maar zijn nog niet
gerust op de huidige situatie.
Vrede op aarde
Ik fluister zachtjes: Kerstmis is vrede.
Geef het door aan allen die het horen moeten.
Aan al die dictators, die het volk hun wil opleggen.
Fluister in hun oor: Kerstmis is vrede.
Vertel het aan de Palestijnen en de Israëliërs,
dat ze hun grenzen moeten verleggen,
ophouden met geweld en terreur.
Fluister in hun oor: Kerstmis is vrede.
Zeg het tegen Assad, zodat na een vreedzame dialoog
de Christenen, de Druzen, de Koerden, weer op
de wijze van weleer naast elkaar kunnen leven.
Fluister hem in zijn oor: Kerstmis is vrede.
Zorg goed voor de bevolking, zodat degene
welke gevlucht zijn, weer kunnen terugkeren naar hun land
Kerstmis is Vrede. Geef het door aan al die terroristen,
dat ze hun politieke motieven kunnen bereiken,
anders dan door het gebruik van aanslagen.
Fluister in hun oor: Kerstmis is vrede.
Stop met angstzaaiingen, oorlogsmisdrijven in vredestijd
en fluister zachtjes: koester deze vrede,
jullie hebben het in de hand: gebruik het verstand.
De wind fluistert zachtjes: Kerstmis is vrede
nadert de oortjes van een jongetje in het vluchtelingenkamp,
zal het licht van Kerst hem bereiken? De ster hem de weg
kunnen wijzen, ooit… naar een veilig land?
Ook al fluister ik niet meer: Kerstmis is vrede,
roep ik heel hard vanuit mijn hart vol van liefde
naar ieder die het horen kan: Kerstmis is vrede,
echter Kerstmis belooft iedere keer weer,
dat het morgen beter
wordt.
Helaas is Kerstmis maar eens per jaar.
Een mooi kerstverhaal heb ik gevonden en is te lezen op de
website van Firda. “Alles wat we willen voor kerstmis is vrede!’ Een mooi
waargebeurd Kerstverhaal: Als vijanden vrienden worden.
Muziek verbindt. We hebben het gezien tijdens de corona
periode toen Oekraïense en Russische koren samen zongen. Het verhaal gaat over de
eerste Wereldoorlog tijdens Kerstavond 1914. Gewone mensen, met een leven,
vrienden en hobby’s, die hun geliefden, familie mistten, maar op deze avond in
de loopgraven lagen. Aan de ene kant de Duitsers en aan de andere kant de
Engelsen. De Duitsers staken lichtjes aan en begonnen Stille Nacht Heilige
Nacht te zingen, waarop de verbaasde Engelsen uit hun loopgraven kwamen. De
Duitsers en Engelsen naderden elkaar, zongen samen en verbroederden op deze
Kerstavond. Een moment van vrede in oorlogstijd.
Soms zijn de Kerstdagen ook beladen dagen. Vooral tijdens
ernstige ziekte van partner, familielid, of door eerder overlijden van een
geliefde. Al de reclames over samen dineren en vooral de kerstdagen gezamenlijk
doorbrengen versterken dit gemis nog eens extra. Die ene stoel blijft altijd
leeg. Maar ik blijf hoop houden met het vurig verlangen naar eens die vrede.
Hoop is het leven van de toekomst.
Ik wens iedereen met alle liefde in mijn hart een vredig,
liefdevol en gelukkig Kerstfeest toe.
Uitdagingen en keuzes
Het is donker, somber en nat buiten. De regen klettert letterlijk op mijn zolderraam. Mijn wandeling stel ik nog maar even uit, vanmiddag belooft het beter te worden op deze tweede zondag van deze donkere maand december 2024. Nog even te gaan dit jaar en dan worden de dagen weer langer en steeds lichter. Ik zie er naar uit. Velen houden van deze periode. Het is knus in huis met de schemerlichten aan, de kaarsjes die worden aangestoken. En nu Sinterklaas weer het land uit is, richten we ons op de versieringen voor en tijdens de Kerstdagen. Kerstreclames zijn al weer volop te zien. Uitnodigingen voor Kerstdiners van familie worden besproken. Ik heb ze nog niet ontdekt, maar zeer zeker zullen in de reclames weer de eenzaamheid van de oudere, of alleenstaande mens tijdens kerstdiners getoond worden. Zeker ben ik welkom bij mijn kinderen tijdens het Kerstdiner, maar ergens denk ik dan aan mijn eigen gemaakte Kerstdiners met ons gezin en uitgenodigde broers, zussen en ouders. Denk ik toch wel aan de stress die het met zich meebracht. Denk ik aan de voorbereidingen, de logés, de keus die ik ga maken voor het menu, het grote aantal mensen en de indelingen van de stoelen en de tafels. Het blijft toch wel een hele organisatie. En ja, je wilt het natuurlijk iedereen laten smaken en een leuke sfeer bewerkstelligen. Eigenlijk wens ik mijn kinderen deze stress niet toe. Voor mij mogen ze boerenkoolstamppot op tafel zetten. Ik denk er nu en al veel langer zo over. Het gaat om het kunnen samen zijn.
Eens, heel lang geleden had ik mijn keus laten vallen om St.
Jacobsschelpen op het menu te zetten. Helaas een slechte keus. Niemand, maar
ook niemand van mijn kinderen en familie was ervan gecharmeerd. In veel
reclames worden recepten aangeboden. Makkelijke, eenvoudige recepten wordt er
dikwijls bij gemeld. Ik blijf het nog steeds een uitdaging vinden om gerechten
die ik nog nooit heb bereid, klaar te maken. En toch heb ik het gedaan, met
wisselend succes.
Ga ik dit jaar toch maar weer een Kerstboom zetten? Ik heb
een kunstboom en die ligt hier naast mij verstopt achter de deurtjes op de
bovenverdieping. Hij is prachtig, groot en dus heel zwaar. Dus heb ik bedacht
om steeds enkele takken naar beneden te brengen. Het zou dus kunnen. Ik denk er
nog even over na.
Enkele jaren geleden ben ik de drukte rond de Kerstdagen
ontvlucht, want dat is natuurlijk ook een mogelijkheid. Met mijn zoon heb ik de
Kerstdagen in Wenen doorgebracht. En dat is nog steeds een blijvende
herinnering aan ons samenzijn en om in die bijzondere en prachtig verlichtte stad
tijdens deze dagen te vertoeven.
Zeven jaar geleden kreeg ik een relatie met iemand die ik
via 50plusmatch had leren kennen. Het was niet zozeer mijn keus, maar ergens
klikte het wel. En ik loop niet weg voor uitdagingen en ik maakte de keus om
elkaar beter te leren kennen. Het klikte ook wel. Tijdens dat jaar besloten we
de Kerstdagen op het eiland Texel door te brengen. Texel is een leuk eiland om te
verblijven. Ik genoot van de wandelingen in de duinen en langs de zee. We bereiden
een eenvoudig maaltijd en maakten het met kaarsjes knus in ons verblijf. Echter
we kregen een meningsverschil en hebben deze vakantie eerder afgebroken dan de
planning was. Deze Kerstdagen verliepen dus anders dan ik gehoopt had, maar van
de keuze die ik gemaakt had heb ik geen spijt. Het is gegaan, zoals het is gegaan.
Ik heb genoten van de reis, van het eiland, van ook wel de leuke momenten en
bovenal was ik een ervaring rijker.
Nu ik ouder word zijn er veel ervaringen. Ervaringen die
iets toevoegen aan mijn leven. Het maakt dat ik anders over dingen, of
situaties ga denken. In dit geval over de kerststress. Ik maak geen gekke
sprongen meer om recepten die ik nog nooit heb bereid, te gaan proberen. Het
zal gewoon boerenkoolstamppot worden. Gemakkelijk klaar te maken en geschikt
voor een lange tafel waar veel mensen aan zitten. Maar toch ben ik weer een
uitdaging aangegaan. Een Nieuwjaarsborrel organiseren voor mijn buren.
Ik denk dat ik toch maar die Kerstboom naar beneden haal.
Avontuurlijk
Ik hou van reizen. Het hoeven voor mij niet altijd verre reizen te zijn. Gewoon met de bus, of trein naar een bestemming, al is het maar in de omgeving. Onlangs was ik op weg naar mijn kleindochter wonend in Zeeuws Vlaanderen. Ik besloot met de trein te gaan i.p.v. met de auto, i.v.m. wegwerkzaamheden. Nu is Nederland niet zo groot, maar het deel van Nederland wat in het Zuidwesten tegen de Belgische grens aan ligt, is toch wel een ander verhaal om daar met het Openbaar vervoer van deur tot deur te komen. Ik heb er 42 jaar gewoond. In het verleden was het Openbaar Vervoer daar al niet geweldig, maar nu is het nog lastiger geworden. In totaal heb ik deze dag zeven uur gereisd.
Op het perron zat ik te wachten op de trein naar Goes. Op
een bankje gezeten genoot ik van de zon op mijn gezicht. Al de bewegingen van
aan- en vertrekkende treinen, van mensen, sommigen gehaast, enkelen met
koffers. Ik vind het leuk om al die bewegingen gade te slaan. Radend naar de
bestemmingen van hen, de achtergrond waarom en waarnaar iedereen op pad is.
Waar gaan al die mensen naar toe? Bovendien vind ik reizen avontuurlijk, vooral
ook spannend, soms verrassend, er kan
altijd iets gebeuren, of de mogelijkheid om andere onbekende mensen te ontmoeten.
Zo ook deze morgen. Er kwam een jongere vrouw naast mij op de bank zitten. Ze
hief , net zoals ik haar gezicht naar de zon. “Dit is toch genieten!” Zo begon
ons gesprek. In de trein namen we tegenover elkaar plaats. Zij was onderweg
naar Vlissingen naar haar dochter en ik naar Goes. We zetten ons gesprek voort.
Over wonen in Zeeland, over haar vakanties
in Zeeuws Vlaanderen. Raakvlakken en ervaringen die van wederzijds bekende
plaatsen ons stof gaf om over te praten. Interesses te delen.
Kennelijk reis ik toch nog niet genoeg, want de conducteur
controleerde mijn OV kaart en meldde, dat ik niet ingecheckt was. Bleek, dat ik
door het poortje van een andere vervoerder was gegaan. Het bijzondere en mooie was, dat deze onbekende vrouw mij aanbood
om op haar seizoenkaart mee te reizen. Uiteindelijk was het niet nodig, daar de
conducteur zeer coulant was, mij geen boete gaf en aanraadde om in Goes niet
uit te checken en achter iemand anders door het poortje te lopen. Waarop voor
onze zitplaats een reactie kwam van een man: “Je kunt met mij meelopen, ik moet
ook in Goes uitstappen.”
Uiteindelijk kan ik terugkijken op een bijzonder mooie dag.
Het was prachtig weer. Zonder jas met mijn kleindochter naar buiten. Spontaan
besloten we op een terras mosselen te gaan eten. Vooral de ontmoetingen en de
vriendelijkheid van onbekende mensen zullen eveneens in mijn herinnering
blijven.
Samen liepen we door het poortje in Goes. De hulpvaardige
man keerde terug om alsnog zijn koffers te pakken. Ik zwaaide nog naar hem,
voordat ik de bus naar Zeeuws Vlaanderen in stapte.
Liefde en vrede
Vanmorgen in bed dacht ik na over een aanhef voor mijn blog.
Door de dagelijkse berichten in de media over het beschadigingen van mensen en
diverse bevolkingsgroepen, berichten over oorlogen, vernietigingen,
vernielingen en aanslagen, afijn teveel om op te noemen, dacht ik: zou het ooit
vrede kunnen worden?! Ik heb daarom liefde en vrede samengevoegd. Want, waar
liefde is, moet er toch vrede zijn? Gezien de diverse dating-sites en programma’s
over liefde, zijn er veel mensen op zoek naar de ware liefde. Uiteindelijk zijn
we allemaal uit liefde gemaakt. En met liefde zijn we geboren. Liefde en vrede,
beiden lijken niet direct met elkaar in verband, maar als je voor vrede kiest,
eindigt je zoektocht uiteindelijk in liefde, denk ik zo.
Om mijn sombere gedachten wat te verlichten ben ik, na het
stukje wat ik hierboven al had geschreven, een wandeling gaan maken. De zon scheen,
en ik zag prachtige wolkenluchten. Op het schelpenpad langs de Vliet zag ik aan
de oever een zwaan. Ik heb een prachtige foto gemaakt. Ik liep langs
sportvelden waar kinderen aan het trainen waren. Ouders aan de kant om de
prestaties van hun kinderen te bewonderen. Niks anders dan vrede en liefde.
In mijn eenvoudige leven is het vredig en liefdevol tussen
al mijn kinderen, familie, buren en vrienden. Moeilijk voor te stellen, dat er
op andere plaatsen in mijn land onrust is door rellen. Moeilijk voor te stellen,
dat er in andere delen van de wereld mensen beperkt worden in wie ze mogen
zijn, mensen honger hebben en armoede lijden. Moeilijk voor te stellen, dat er ergens
in Europa een oorlog aan de gang is. Het gekke is, wanneer ik dan naar mijn
eigen omgeving kijk, mijn dorp, mijn buren, waar iedereen zorgzaam, begripvol,
maar ook respectvol omgaat met ieders ‘zijn, het gewoon vredig is. Mijn vraag
rijst dan waarom kan het niet overal vredig zijn? Veel draait er om macht en
geld. Leiders in minder vrije gebieden, machthebbers genoemd, stralen hun macht
uit door te overheersen. Totaal tegengesteld aan liefde voor de medemens. Het
klinkt misschien voor de lezers onder U misschien raar in de oren betreffende
mijn innerlijke vraag: Kunnen deze machthebbers die groots optreden in hun gevoel
van machtsvertoon door over hun eigen volk te heersen, tevens in andere landen
de bevolking te doden, steden en infrastructuur te vernietigen, wel gelukkig
zijn in hun eigen gezin. Hun eigen vrouw, kinderen en familie? Zijn zij in
staat aan hen wel de liefde te geven die ze behoeven?
Terwijl ik dit schreef speelde de song “The sound of silence”
van Simon & Garfunkel door mijn
gedachten. Hieronder de vertaalde tekst. De tekst is op meerdere fronten te interpreteren.
Mijn idee daarover is het onvermogen van mensen om met elkaar te communiceren. Naar
aanleiding van mijn blog over Liefde en vrede is iedereen vrij er een eigen interpretatie
aan te geven.
The sound of silence
En in het blote licht zag ik
Tienduizend mensen, misschien wel meer
Mensen die praten zonder te spreken
Mensen die horen zonder te luisteren
Mensen die liedjes schrijven die stemmen nooit delen
Niemand durfde
het geluid van de stilte te verstoren
"Dwazen", zei ik, "Jullie weten niet
Stilte groeit als een kanker
Hoor mijn woorden zodat ik jullie kan leren
Neem mijn armen zodat ik jullie kan bereiken"
Maar mijn woorden vielen als stille regendruppels
En echoën in de putten van stilte
En de mensen bogen en baden
Tot de neongod die ze hadden gemaakt
En het teken flitste zijn waarschuwing
In de woorden die het vormde
En op het bord stond: "De woorden van de profeten
Zijn geschreven op de muren van de metro
En in de sloppenwijken
En gefluisterd in de geluiden van de stilte"
Water
Soms zou ik willen zijn als water.
Water dat stroomt vanaf een berg.
Een rots tegenkomt, maar langzaam zijn eigen weg zoekt.
Zijn pad kiest voor een bestemming later.
Soms zou ik willen zijn als water.
Water, dat zichzelf altijd aanpast waar het zich ook bevindt.
Het vindt altijd de kracht in zichzelf,
onderweg naar zijn bestemming later.
Soms zou ik willen zijn als water.
Geduld willen hebben om die kracht te gebruiken,
omdat rotsen soms moeilijk te omzeilen zijn.
Water vindt altijd zijn bestemming voor later.
Soms zou ik willen zijn als water.
Niet de weg van water brengt de rots op zijn knieën,
maar water vervolgt zijn eigen weg.
Zijn doel verandert nooit voor de bestemming later.
Ik probeer te zijn als water,
mij over te geven aan de stroom,
want waar water ook naar toe gaat,
het pad van alle rivieren
leidt uiteindelijk naar de zee.
Gesprekken
Sinds enkele weken zijn we in een nieuw seizoen aanbeland. Ben
benieuwd wat de herfst dit jaar voor ons in petto heeft. Steeds meer worden we
verrast door bijzondere weersomstandigheden heb ik het idee. Maar het begin van
de Herfstperiode dit jaar was het weer ons goed gezind. Heerlijke temperaturen
om erop uit te trekken Dat merkte ik op een zaterdag in die mooie periode op de
fiets toen ik onderweg was naar een winkel in een dorp iets verderop. Het was
druk op het fietspad met fietsers, maar ook met wandelaars. Mij tegemoetkomend
twee fietsers, een wat oudere man en een jonge man. In het voorbij gaan ving ik
de woorden van de oudere man op: “Wat zou je het liefst willen doen?” Al
doorfietsend dacht ik na over deze vraag. Misschien waren het vader en zoon?
Wat was de reden van die vraag? Waar ging het om? Ik zal het nooit te weten
komen, maar om de één of andere reden intrigeerde het mij. Op de terugweg
passeerde ik twee wandelaars. Een wat oudere dame en jonge vrouw. Ik hoorde de
jonge vrouw zeggen: “En steeds loop ik altijd achter de feiten aan,” Ook
hiervan zal ik de reden waarom die opmerking werd gemaakt nooit kennen.
Onderdelen van gesprekken opvangen waar ik niets mee kan, maar mij toch ten
gehore komen. Of…, misschien waren ze juist wel voor mij bestemd?! “Wat zou je
het liefst willen doen?” Die vraag betrekken
op mijn eigen situatie. Mijn leven, mijn toekomst, mijn dromen waarmaken, wel,
of geen partner. En de opmerking: erachter, of samen voegen. Een vraag- en
constatering stelling waar over valt na te denken.
Tijdens het wandelen en fietsen kan ik mijn gedachten laten
gaan. O.a. over de les die ik aan het voorbereiden ben voor mijn cursisten met
als titel: ‘Het is een kunst om ook een beetje ongelukkig te zijn’ Het betreft
een artikel uit het boek van de Vlaamse
psychiater Dirk De Wachter. Hij benadrukt vooral het feit, dat alles leuk,
leuk, leuk moet zijn, maar er weinig aandacht wordt gegeven aan verdriet. En
dat verdriet ook bij het dagelijks leven behoort. Hij beschrijft het individualisme
in de tegenwoordige tijd.
Na het lezen en het begrijpen van de context bespraken we
wat de sociale media met ons doet. De cursisten lezen en spreken het Nederlands
op B1/B2 niveau. En dat is een prima niveau om een discussie te voeren. Eén
opmerking vond ik wel gevat: Zelfs op verdrietige berichten op Facebook reageren
veel mensen dikwijls met een like.” Eén van hen zei: ‘het is veel makkelijker
om te reageren op leuke dingen, dan op verdrietige’. En… aan mijn partner laat
ik niet zo gauw merken, dat ik niet gelukkig ben’. Gewoon, omdat ik hem niet verdrietig
wil maken, maar ik mij dan ook kwetsbaar voel’. Het is veel makkelijker om
gevoelens te delen met vreemden, dan met een eigen partner. Daarom hebben
psychiaters het in deze tijd zo druk volgens De wachter. Als ik op de fiets
oortjes in had gehad, had ik die delen van gesprekken niet opgevangen. Ik was
betrokken bij de geluiden om mij heen, zonder mij af te sluiten in mijn eigen
wereld, hetgeen veel mensen doen. Uren bezig zijn met de Smartphone, in bus, in
de trein, op een bankje in het park. Tijdens het wandelen denk ik veel, ja,
maar heb ook oog voor wat er om mij heen gebeurt. Daardoor voel ik de wind in
mijn haren, voel de zon op mijn gezicht, zonder dat ik afgeleid wordt wat ik
hoor in mijn oortjes. Ik ben meer in de gelegenheid om aandacht te schenken aan
mensen die ik tegenkom. Maak een praatje en daardoor ben ik ook meer in de
gelegenheid om iemand te ontmoeten. Dikwijls kom ik dezelfde persoon tegen en
dan stoppen we even en vragen hoe het gaat en hebben het over e.o.a.
actualiteit. Deze ontmoetingen geven invulling aan mijn leven.
“Wat zou je het liefst willen doen?’ Die vraag is wel
makkelijk te beantwoorden. Nou, ik zou nog wel meer willen schrijven, maar soms
zit er een blokkade en lukt het niet. Diep in mijn hart wel een leuk iemand
willen ontmoeten, een reis maken naar Madeira. En achter welke feiten ik dan
zou aanlopen, daar ben ik nog niet uit.
Laan der liefde
Veilig en beschermd voelt
het onder een paraplu van bladeren.
Door het roodbruin gekleurde dak schijnen kleine lichtjes op onze gezichten,
Ze strelen onze ineengestrengelde handen en verwarmen onze aderen.
We zijn dronken en beneveld door de roes van liefde, en
de lichtjes dansen en springen voor ons uit om ons pad te belichten.
Je handen om mijn gezicht vormen een hart waarin lippen minnen.
Er vormde zich een hart in een knoestige oude beuk,
een liefdesruimte waarin insecten vrijen en elkaar vinden.
In diepe stilte kerven we onze namen in die oude beuk.
We horen een specht zijn roffel slaan.
Onder het suizend loof wandelen we voort.
Wij wensen, dat het leven hier en onze liefde eeuwig zal blijven voortbestaan.
Maar dan valt alles uiteen.
Het stort in als een kaarten huis,
of als een zandkasteel bij vloed,
of als een gammele stoel.
En dan komt de regen.
Mijn droom spat uiteen in de druppel die valt in de palm van mijn hand.
Je moet niet verdrietig zijn…
Legofilius Peppeldam… familie van Loesje, een beetje vreemde
poét, met filosofische gedachten en verrassende uitspraken. Overigens net zoals
alle afbeeldingen en soms scherpe teksten van Loesje. Teksten die mij in elk
geval aan het denken zetten. De liefde van neef Karel bijvoorbeeld. Neef Karel
houdt van het leven. Al zijn tijd heeft hij daarvoor nodig, hij heeft dus ook
geen baan. Maar wel alle tijd voor iedereen om het leven te overdenken. Een
mooie gedachte natuurlijk om aandacht te hebben en te geven aan anderen, maar
in het werkelijke leven zullen velen daar toch anders over denken.
Een uitspraak van hem: “Stel je eens voor, dat je je baas
vaker ziet dan je geliefde.”
“Taal heeft een schoonheid die niet te beschrijven valt.”
Als taalcoach wordt ik helemaal blij van die uitspraak van
Legofilius Peppeldam. “Je moet niet verdrietig zijn”, zei eens een cursist
tegen mij na een conflict waarbij hij ook aanwezig was en ik mij als
vrijwilliger verdedigde in de mogelijkheden om vrij te zijn in taalles te geven.
Aangepast aan de cursist en niet volgens strak aangevoerde regels. “Je moet
niet verdrietig zijn”, van die opmerking kreeg ik een warm gevoel, verrast door
het begrijpen van de situatie en het uitdrukken van medeleven in de nieuwe taal
die hij aan het leren was. Deze reactie ontroerde mij op dat moment vele malen
meer dan een arm om mij heen , of een handdruk, of welke andere handeling dan
ook.
Ik zag je schrijven
denkend in je eigen taal,
om je verhaal uit het land dat je moest verlaten
om te zetten in tekst
die wij als ‘nieuwlanders’ begrijpen allemaal.
Communiceren is niet alleen spreken, maar ook schrijven,
lezen, luisteren. Ik ben trots op mijn cursisten die zo hun best doen om de
nieuwe taal onder de knie te krijgen.
“Laat de verbinding niet wegvallen”, een uitspraak
van Loesje die kan gelden op vele vlakken. Bij het online Daten bijvoorbeeld, dit
gezegde vind ik bij deze manier wel komisch! Maar ook bij de band met familie,
vrienden, en in een relatie: “Laat de verbinding niet wegvallen.” In de loop
der tijd heb ik met de cursisten een band opgebouwd. De cultuur van hen
proberen te leren kennen en vooral proberen te begrijpen. Wederzijds zullen we steeds
moeite moeten blijven doen om elkaar te begrijpen en vooral steeds moeite
blijven doen om elkaar te verstaan. Dat laatste zowel letterlijk, als
figuurlijk.
In het algemeen wil
ik ter afsluiting nog dit gezegde toevoegen:
“Luisteren is horen wat er niet gezegd wordt”
Schoenendozen vol met…
vul maar in…, vol met allerlei bewaarsels. Vol met liefde, een
brief van mijn eerste vriendje en verloofde, liefdesbrieven van mijn man die maandenlang
op zee vertoefde, ontroerende kinderlijke briefjes van vriendjes. Vol met foto’s
die nergens bij hoorden, niet bij een vakantie, een reis, of wat dan ook, maar
toch een gebeurtenis vertegenwoordigen die ik belangrijk vond om te bewaren. Geboortekaartjes,
Huwelijks aankondigingen, kaarten met overlijdensberichten. Allemaal betrekking
op mijn familie en naaste vrienden. Schoenendozen zijn stevig, hebben een handig formaat om te
stapelen. Door de jaren heen heb ik deze dozen gebruikt om alles wat ik
interessant en belangrijk vond in te bewaren. En ik bewaar best wel veel. Ik
kan goed opruimen, maar situaties waardoor ik een verandering in mijn leven meemaakte, vond
en vind ik nog steeds een reden om te bewaren.
Eigenlijk was ik op zoek naar foto’s om een levensloop te
maken voor het Huwelijk van mijn zoon. Inmiddels is het totaal iets anders
geworden, maar hier zit ik dan tussen allemaal geopende dozen. Ik lees een
telegram, door mijn man gestuurd vanaf de H.ms. Isaac Sweers, op dat moment
gelegen in Ottawa, d.d. twee Juni 1970, mijn verjaardag: “Nog even meisje, dan
ben ik weer thuis.” Ik ben dan weer terug in de haven van Den Helder twee
maanden voor mijn toenmalige verjaardag om hem uit te zwaaien. In gedachten
weer herinneren het verdriet van het afscheid en de blijdschap om elkaar weer
in de armen te sluiten.
Ik open brieven van mijn moeder, geschreven begin jaren zeventig
op driehonderd kilometer afstand. Nog geen telefoon, maar waar in die tijd wel
de post dagelijks werd bezorgd. “Kind, wij hebben besloten een
telefoonaansluiting te nemen.” “We zijn dan dichter bij jou.” Wanneer ik dan
deze handmatig geschreven brieven van haar in mijn hand houd, is het
persoonlijke handschrift, de manier van schrijven wat mij ontroerd en aan het
eind: “Gauw tot ziens, Mama.” Het zien van dit handschrift voegt iets toe aan
de ontroering, aan haar herinnering.
Elk handschrift is uniek, net zo als ieder mens uniek is. De
vorm, het gebruik van de letters, schuin-, of rechtop schrift. Hoe vaak herken
je alleen al aan het zien van het geschreven adres op de nog ongeopende
enveloppe van wie de afzender is. Als kind heb ik het schuinschrift geleerd. De
letters aan elkaar schrijven. Later op de Middelbare school ben ik in
blokschrift gaan schrijven. Waarom? Alles wat anders was vond ik toen
interessant en onder mijn klasgenoten was het rechtop in blokletters schrijven
populair. Correspondentie wordt nu vaak geprint, het is handig om de letters te
typen, het gaat sneller, fouten worden aangegeven en zijn snel verbeterd. Toch
mis ik de ziel van het handmatig geschrevene.
Het voegt een persoonlijke stijl toe. Een cursist van mij, voorheen Aanklager
als beroep in zijn land, schrijft schuin en aan elkaar. Zijn schrift is
prachtig.
Al deze dozen bevatten herinneringen, gebeurtenissen door de
jaren heen tot nu toe. Een heel leven vol herinneringen, maar ieder dag kan ik
er weer nieuwe herinneringen aan toevoegen. Ik open een brief, een
handgeschreven brief, van mijn toenmalige vriend, drie jaar geleden. Hij
eindigt zijn brief met: “Met jou wil ik de bloemen plukken die langs onze weg
zullen staan.” Een mooiere liefdesverklaring dan dit, had ik zelf niet kunnen
bedenken.
Voor jou…
Zo groot als de liefde is,
zo klein is het hart.
Alle kamers bijna bezet.
Ruimtes die al zijn ingenomen
aan verloren liefdes, verdriet en eens van liefdevol geluk
al is men de roepende in de woestijn,
voor die ene grote liefde heeft het hart een kamer vrij.
Al zoekend de wereld doortrekken.
Lerend van alle momenten,
Verrast door vele ontmoetingen
van mensen die even zijn gekend.
Zoveel sterren als er stralen
Nog steeds is er niet één, niet één die schijnt op mij,
maar één kamer blijft er altijd vrij…
Ik zag je lezen onder een schemerlamp,
Ik zag ons wandelen hand in hand
In een laan onder loofrijke bomen.
Niet wezenlijk, slechts waarheden in dromen.
Zoveel mensen als er op aarde zijn,
zoveel sterren als er stralen aan het hemelrijk.
Er zal er eentje zijn, eentje die valt op mij,
Daarom houdt mijn hart een kamer vrij…
voor jou…
Klavertje vier
Wat was het heerlijk wakker worden vanmorgen. Zo waarlijk
had ik de lege dekbedhoes over mij heengetrokken. Ik voelde een ietwat
verfrissende wind door het openstaande raam. Ik houd van de zomer, van de lange
avonden buiten zitten, maar met die hoge temperaturen overdag zou ik het liefst
in de koelkast stappen. Een beetje overdreven natuurlijk, maar verkoeling is
meer dan welkom met deze hoge temperaturen van boven de 30 graden. Inspannende
activiteiten zijn uit den boze en mijn dagelijkse wandelingen laat ik maar even
varen totdat de temperaturen weer aangenamer worden. Wel ben ik al vroeg op de
fiets gestapt om toch wat beweging te krijgen. Door de gordijnen heen zag ik
het al lichter worden in de slaapkamer. Ik probeer altijd in te schatten hoe
laat ik wakker ben geworden voordat ik op mijn horloge kijk. De digitale wekker
heb ik uitgezet, omdat ik soms wanneer het slapen niet goed lukt, niet iedere
keer weet hoe laat het is en hoelang ik al niet kan slapen. Ik had goed gegokt,
het was half zes. Je kunt aan de opkomst en ondergang van de zon al goed merken,
dat we steeds meer in het zomerseizoen vooruitgaan. De tijdschakelaars van de
lampen heb ik de vorige week een half uur teruggezet en de korte nachten in
eind Juni zijn al even een tijdje gepasseerd. Ik herinner mij nog de eerste
keer, dat ik in Juni, enkele dagen na mijn 21e geboortedag, na een
avondje uitgaan op een warme zwoele avond een nacht heb doorgebracht aan de
IJssel. Het was het eerste afspraakje met wat later mijn lief en mijn man zou
worden. Maar dat wist ik natuurlijk toen nog niet. We praatten, praatten en we hebben
de zon zien opkomen, de lucht zien kleuren en het water van een donker lint
zien veranderen door de weerkaatsing van het licht. Een belevenis met een sfeervolle
en intense herinnering om nooit te vergeten. Zeker, nu met deze temperaturen en
zwoele nachten komt die herinnering weer dichterbij. Een intense beleving doordat
ik daar zomaar zat met iemand die ik niet verwacht had te ontmoeten. Een intense
beleving door de aandacht, doordat ik hem leuk vond, het spannende, de nieuwsgierigheid
om meer van hem te ontdekken. En ik merkte, dat het wederzijds was.
Maar goed, vanmorgen dus vroeg op de fiets gestapt. Een
aangename temperatuur nog, een helder blauwe lucht en de typische schaduwen van
een nog lage stand van de zon. De sfeer voelen van een ontwakende nieuwe dag.
Gefietst langs de Oude Maas en gestopt bij de Oude Barendrechtse brug Er is
geen brug meer, maar wel zijn er ter herinnering restanten bewaard en daar
staan dan ook bankjes. Schepen op hun tocht naar de zee, of landinwaarts in hun
eigen tempo op het water voorbij zien glijden. Het was rustig aan en op het
water. Aan de waterkant een bijna standbeeld van een reiger en enkele zwanen
die dobberden op de boeggolven van een schip. Een stuk rustiger dan gisteren
toen ik op het veerpontje zat. Nu op deze vroege ochtend nog geen jetski te
zien. Jetski’s die met een behoorlijke snelheid de inzittenden heen en weer
bonken door het stuiteren op de golven.
Nu ik zit te schrijven heb ik mij gewapend tegen de hitte.
Een heel klein ventilatortje aangesloten op mijn laptop en die houdt mij
behoorlijk koel, zodat ik niet met zwetende handen mijn toetsenbord hoef te
beroeren. Ook de planten in de tuin hebben last van de warmte. Hortensia’s waarvan
de bloemen bruin worden en de druivenstruik laat zijn dorre bladeren vallen. Vorige
week was ik het onkruid in de tuin aan het uittrekken. Mijn kleindochter zag
mij bezig en zei, maar Oma, dat is mooi, dat zijn roze klavertjes. “Ik ga een
foto maken”. Ik vond het onkruid, maar zij liet mij het niet uittrekken. Zijn
er hier ook klavertjes vier tussen? Nee, Oma ze hebben maar drie blaadjes. Ik
vertelde haar, dat ik jaren geleden in het grasveld bij ons huis in Frankrijk
op één plek vijf klavertjes vier had gevonden. Ooh…? En… wat heb je toen
gedaan? Iets gewenst? Ik heb ze in een boek gelegd en gedroogd en later in een
schilderijtje gestopt voor de verjaardag van mijn toenmalige vriend. Ik vond
het op dat moment heel bijzonder dat ik
ze had gevonden en nadien heb ik nergens nog een klavertje vier ontdekt.
Ik heb het opgezocht en het is een fout in de genen van het plantje. En het
komt uiterst zelden voor, maar dan is er wel een mogelijkheid, dat er dan op
dezelfde plek meerdere klavertjes vier gevonden worden. De symbolen van de vier
blaadjes: hoop, vertrouwen, liefde en geluk. Alles waar we in het leven op hopen,
maar ook kunnen ervaren.
Ik heb de roze, paarse klavertjes laten staan. De naam is
klaverzuring en is wel onkruid…! Maar ja… mijn kleindochter…
Ik mis het liefde geven, dat was het eerste wat ik dacht bij het ontwaken na een droom. In mijn droom zat ik met… het is mij nog steeds niet duidelijk met wie, al probeer ik daar wel achter te komen, maar dat lukt mij niet. In mijn droom zat ik met iemand, notabene bij een voetbalwedstrijd, op een tribune zonder stoeltjes, dus alleen trappen. Ik zat op de trede beneden hem en leunde met mijn rug tussen zijn benen. Hij had zijn armen om mijn schouders geslagen en ik voelde de warmte van zijn handen en zijn lijf. En dat was het dan voor ik wakker werd. Maar het gevoel van warmte, een soort genegenheid bleef hangen. En toen dacht ik: ik mis het liefde geven. Liefde geven op een andere manier, dan mijn kinderen lief hebben, mijn kleinkinderen in de armen houden en/of knuffelen. Het is een ander soort liefde geven. Ik weet hoe verliefdheid voelt, ik ken het gevoel van houden van, ik heb het gekund, iemand liefhebben met hart en ziel. De tijd gaat vooruit, maar het verlangen naar vertrouwdheid en verbondenheid zal nooit veranderen, op welke leeftijd dan ook. Een knipoog, een arm om je heen, hand in hand, een kus voor het weggaan, het mogen zijn wie je bent. Aspecten die mijn leven warmte hebben gegeven. Daarom ik mis het liefde geven. Geven en ontvangen van iemand die van mij houdt en van iemand waar ik van houd.
Liefde die ik over heb,
Ik raak het niet kwijt.
Ik heb liefde voor anderen,
voor mijn kinderen.
Het is anders dan dat ene,
die ene liefde in verbondenheid.
Ik mis
dichtbij een lijf om te strelen.
Een hand die ik leid
een hand die mij leidt.
De warmte in beide harten,
lippen die naar elkaar smachten
al het overschot aan liefde zou ik willen delen.
Toen daar…
Toen daar, op dat moment
in het midden van een kring.
Lachende gezichten, armen om elkaar heen.
Allen eensgezind als vrind,
stond ik daar In het middelpunt, alleen.
Toen daar, op dat moment
Ik dacht, het is een spel.
Niemand is gemeen,
maar ze veranderden in wolven.
Samenwerkend, uitziend naar een prooi
en ik… ik stond daar heel alleen.
Toen daar, op dat moment.
Een bal aan mijn voeten,
ik schopte hem uit de kring.
Allen stoven uiteen,
alsof ze zichzelf bewijzen moesten
In een groep die zich slechts aan pesten ophing.
Toen daar, op dat moment
Eensgezind keerden ze met de bal weer terug
Maar ik… ik had hun zwakke plek gevonden.
Kwetsbaar als individu, ook wanneer men het als groep
ontkent.
Ik koos er niet voor om gekwetst te worden,
of mij mentaal te laten verwonden,
maar…
zonder regen is er geen regenboog.
Momenten van geluk
Wanneer ik na een lange dag reizen laat in de avond thuis
mijn bed inkruip kan ik de slaap nog niet vatten, hoewel ik erg vermoeid ben.
Zeven dagen met mijn jongste zoon in een andere omgeving doorgebracht. Het
gebied weer bezocht waar mijn man en ik een woning hadden en waar je dikwijls ongemerkt
de grens passeert tussen de Drôme
en de Vaucluse. Vandaag meer dan duizend kilometer gereisd op weg terug naar
huis. Onderweg erg slecht weer gehad. Van Noord Frankrijk tot aan Brussel
regen, regen en nog eens regen. Afgelopen zaterdag, de dag na onze thuiskomst melden
de nieuwsberichten over de overstromingen in Noord Frankrijk, Duitsland en Zuid
Limburg. Nu weer in mijn eigen bed ben ik blij dat de reis, ondanks de slechte
omstandigheden, goed is verlopen en denk ik aan de momenten die zijn blijven
hangen. Momenten van herinneringen, van mijn man en ik samen. Momenten van
herinneringen van mijn zoon die met zijn gezin de vakanties daar doorbrachten.
Momenten van hem die we samen konden delen. Het geluksgevoel doortrekt mijn
lijf nu ik nog niet kan slapen, dat ik deze reis samen heb mogen maken met mijn
zoon. We samen hebben genoten van de prachtige omgeving en beiden weer nieuwe
herinneringen hebben kunnen toevoegen.
We kwamen aan op zaterdagmiddag. De zon scheen volop, het
was warm. Het was een feestdag in Vaison la Romaine. Het stadje heeft een rijk
Romeins verleden. Er zijn diverse opgravingen te bezichtigen, zoals het Romeins
theater en een Romeinse brug over de Ouveze. Op het plein in het centrum speelde
een band en ik zag mijn zoon genieten. Het was niet echt mijn muziek waar ik
van houd, maar ook ik genoot van de sfeer, de omgeving, de ambiance. Later
maakte ik de opmerking: “Soms zou ik momenten willen beetpakken, vasthouden en
nooit meer loslaten.” Hij herkende dat gevoel. Hoe momenten van verdriet en
geluk kunnen samen komen was toen wij op het kerkhof het graf van mijn man,
zijn vader, bezochten. Verdriet dat we hem misten, maar tevens het
geluksgevoel, dat we samen hier weer waren en op deze plek vele herinneringen
konden ophalen. Een prachtige, zonnige plek op een heuvel met uitzicht op de
vallei, de rivier en het kleine dorpje.
Aan de wand in mijn woonkamer hangen twee schilderijen met
als afbeelding de Mont Ventoux. Eén schilderij is gemaakt door een vriendin uit
het dorpje waar we woonden. Het andere heb ik destijds gekocht op een galerie.
En ja… de galerie “Zanella” in de oude stad is er nog en ik heb er opnieuw een
schilderij gekocht.
Voor ik in slaap val bedenk
ik mij, dat samen geluksmomenten mogen ervaren, juwelen zijn en juwelen worden
in de herinneringen. Al zou ik soms wel die geluksmomenten willen vastpakken en
iets langer willen vasthouden.
Schaakstukken van het leven
Op de leeftijd van tien jaar ben ik op een schaakclub
gegaan. Bij mijn vriendin thuis zat een meneer aan tafel die een afdeling voor
de jeugd wilde oprichten. Je kent dat wel, lobbyen om leden te werven. Net
zoals in die tijd een voorzitter en secretaris van de atletiekvereniging bij
mijn ouders aan de deur kwamen om te vragen of ik geen interesse had om lid te
worden. Ze hadden mij namelijk gescout op de schoolsportdag en waren vol lof
over mijn prestaties. Eigenlijk vond ik op dat moment schaken niet zo mijn
ding. Ik hield meer van sport. Nu overigens nog. Het paste niet bij mijn
omgeving, de manier waarop ik leefde. Gewoon opgegroeid in een arbeidersgezin.
In die tijd voelde het, of schaken bij een andere klasse hoorde. Gelukkig is
dat gevoel helemaal verdwenen, want toen ik wedstrijden begon te spelen, was ik
trots op mijzelf. Toen ik eenmaal zelf kinderen had heb ik ze al vroeg schaken
geleerd. Mijn opvatting van dat jonge meisje was dus totaal veranderd, omdat ik
het belangrijk vond, dat ze dit strategische spel zouden leren kennen en
eventueel beoefenen indien ze daar belangstelling voor zouden hebben. Later in
groep zeven en acht hebben ze daar in schooltoernooien veel profijt van gehad.
Ze wonnen met de school geregeld de toernooien. Schaken is een spel met veel
speelmogelijkheden. Iedere zet heeft consequenties.
Net zoals bij het schaken heeft iedere zet in het leven ook gevolgen.
Goed, of minder goed, of misschien wel slecht. Niet alle zetten zijn in de
toekomst te voorzien, of te overzien. Er is ook moed voor nodig om bepaalde
stappen te maken, een zet te zetten om in het schaakspel te blijven.
Nog niet zo lang geleden reed ik langs mijn vorige woning.
Ik besloot even te stoppen om al de veranderingen in o.a. aan de tuin, in mij
op te nemen. Mijn gedachten gingen terug naar de tijd na het overlijden van
mijn man, toen ik alleen woonde in dat grote huis. Kamers die niet meer werden
gebruikt. Eens een huis vol leven. Waar mijn kinderen samen met vrienden Stratego
speelden. Kamers waar het huiswerk rond het bed was verspreid en ik duizend
keer vroeg om op te ruimen.
Het hele leven bestaat uit zetten, maar nogmaals, het is
onmogelijk de consequenties van elke zet te overzien. Soms kunnen , net zoals
bij het schaakspel inzicht en ervaring mede de zelfkeuze bepalen. Ik heb de
keuze gemaakt mij in te schrijven op een datingsite. Ik ontmoette een man waaruit
een mooie vriendschap is ontstaan. Uiteindelijk verwaterde dat, maar daaraan
overgebleven zijn vooral de fijne herinneringen. Nu hebben wij nog af en toe
contact.
Acht jaren terug heb ik een belangrijke beslissing genomen.
Ik ben verhuisd van Zeeuws Vlaanderen naar Zuid Holland. Een zet die ik
weloverwogen heb genomen. Ik wilde gewoon voor mijzelf een geheel nieuwe start
maken. Alles was nieuw en onbekend, een andere woning, ander dorp, Echter door cursussen
te volgen en vrijwilligerswerk te gaan doen heb ik de omgeving leren kennen, andere
mensen ontmoet. En door het geven van taallessen aan anderstaligen krijg ik ook
nog eens veel voldoening door mijn inzet. Op dit ogenblik ben ik gelukkig met
de keuze die ik acht jaar geleden heb gemaakt. Een zet waarover ik voordien veel
heb nagedacht. Helemaal kon ik het niet overzien, maar ik ken mijzelf, en wist
wel , dat vanwege mijn karakter nieuwe contacten maken wel zou lukken.
Wanneer ik zo door de tijd blader, hebben de schaakstukken
in mijn leven de tijd verzet.
De trein
Wachtend op een trein op een bijna verlaten station.
Vaak komt hij op tijd, soms wat later,
mijn vriend en de trein.
De wind vindt zijn weg over de sporen naar het perron,
waar het altijd tocht en ik in de wachtruimte beschutting
zocht.
De lampen werpen schaduwen op de reizigers en de spoorbaan.
Eenmaal uit het licht zullen ze weer verdwijnen,
de vluchtige voorbijgangers onderweg
van het ene punt naar het andere punt.
In een trein die niet stopt,
snellen de schaduwen van hen op weg naar huis.
De verlichte ramen flitsen voorbij als dia’s uit een
projector.
Dan komt hij aan, mijn vriend en de trein.
Na het kabaal van piepende remmen openen geruisloos de
deuren.
Onze schaduwen vloeien ineen tot een liefdevol moment
Er klinkt een fluitje, de nu bijna lege trein vertrekt.
Het is stil. Alleen wij met zijn twee op een verlaten perron.